Tiểu đường thai kỳ bị dư ối có nguy hiểm không? Giải đáp từ chuyên gia

Bạn có biết rằng tiểu đường thai kỳ nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến tình trạng dư ối? Đây là một biến chứng sản khoa khá phổ biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi trong thai kỳ. Việc nhận diện sớm và xử lý kịp thời tình trạng tiểu đường thai kỳ bị dư ối là vô cùng quan trọng để đảm bảo một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.
Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ trải qua nhiều thay đổi về chuyển hóa và nội tiết. Trong đó, tiểu đường thai kỳ là một biến chứng khá phổ biến, xảy ra khi cơ thể không sản sinh đủ insulin để điều hoà đường huyết. Một trong những hậu quả của tiểu đường thai kỳ là tình trạng dư ối - khi lượng nước ối xung quanh thai nhi cao hơn bình thường.

Tiểu đường thai kỳ có ảnh hưởng tới lượng nước ối như thế nào?

Tiểu đường thai kỳ thường được chẩn đoán trong khoảng tuần thai thứ 24 đến 28. Khi lượng đường huyết cao, thai nhi sẽ nhận được dinh dưỡng từ người mẹ cũng sẽ bị tăng đường huyết, dẫn tới làm tăng lượng nước tiểu của thai nhi và gây dư thừa nước ối.
Nước ối đóng vai trò bảo vệ thai nhi khỏi va đập, giúp thai chuyển động linh hoạt và phát triển hệ hô hấp. Tuy nhiên, khi nước ối tăng quá mức, nguy cơ biến chứng sẽ xuất hiện.

Dư ối do tiểu đường thai kỳ nguy hiểm như thế nào?

Khoảng 10% phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ gặp biến chứng dư ối. Mức độ nguy hiểm tùy thuộc vào mức độ dư ối (nhẹ, trung bình, nặng) và vào thời điểm nào của thai kỳ.
Những biến chứng do tiểu đường thai kỳ bị dư ối có thể bao gồm:

Sinh non do tử cung bị kích thích sớm.
Vỡ ối sớm, tăng nguy cơ nhiễm trùng, sa dây rốn.
Thai ngược, thai to, gây khó sinh, dễ phải sinh mổ.
Lưu thai, do thiếu oxy hoặc các rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.

Dấu hiệu nhận biết tiểu đường thai kỳ bị dư ối

Tình trạng dư ối do tiểu đường thai kỳ thường không biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu, nhưng khi lượng nước ối tăng cao, mẹ bầu có thể nhận biết qua một số biểu hiện cơ thể như:

Vùng bụng căng cứng, lớn nhanh: Bụng nhanh to hơn so với tuổi thai, cảm giác căng nặng, đặc biệt khi đo chu vi bụng vượt xa dự kiến trong các mốc tiêu chuẩn của thai kỳ.
Khó thở, tức ngực, đầy bụng: Lượng nước ối nhiều đè lên cơ hoành, gây cảm giác tức ngực dẫn đến đầy hơi, đầy bụng, ăn không ngon.
Phù nề, giãn tĩnh mạch, cảm giác nặng nề khó chịu: Áp lực trong bụng gia tăng có thể làm phù chân tay, nặng chân, giãn tĩnh mạch chi dưới, thậm chí cảm giác mệt mỏi, chóng mặt đeo bám cả ngày.
Kết quả siêu âm cho thấy chỉ số AFI trên 25cm: AFI (Amniotic Fluid Index) là chỉ số đo lượng nước ối, nếu vượt ngưỡng 25cm được xem là dư ối. Bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi chặt chẽ hơn qua siêu âm thai kỳ và theo dõi CTG (theo dõi tim thai và hoạt động cơ co tử cung) khi cần.

Tiểu đường thai kỳ bị dư ối phải làm sao?

Kiểm soát đường huyết

Việc kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng để ngăn ngừa tình trạng dư ối do tiểu đường thai kỳ. Mẹ bầu cần tuân thủ chế độ dành riêng cho người tiểu đường: hạn chế tối đa đường đơn, tinh bột tinh luyện, thay vào đó là nhóm carb phức, chất xơ, và protein nạc như ốc đậu, rau xanh, thịt nạc, cá, trứng.
Ngoài ra, mỗi ngày nên dành thời gian vàng từ 20 - 30 phút cho các bài tập vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga bà bầu hoặc bóng mềm. Các bài tập này vừa giúp hạ thấp đường huyết tự nhiên, vừa hỗ trợ tuần hoàn, ngăn ngừa tăng cân và nguy cơ dư ối.
Trong một số trường hợp, chỉ chế bằng chế độ ăn và tập luyện không đủ hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc hoặc tiêm insulin để giúp đường huyết luôn ổn định, ngăn ngừa ảnh hưởng tới thai nhi và nước ối.

Theo dõi tình trạng thai nghén chặt chẽ

Theo dõi thai nghén kỻ nết giữ vai trò trung tâm trong việc phát hiện sớm dư ối và các nguy cơ khác do tiểu đường thai kỳ. Các buổi siêu âm định kỳ không chỉ giúp đánh giá lượng nước ối (AFI) mà còn theo dõi sự phát triển của thai, đánh giá tim thai, nhau thai, và dòng máu rốn.
Ngoài ra, trong giai đoạn tam cá nguyệt cuối hoặc khi nghi ngờ thai nhi bị thiếu oxy, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi tim thai bằng CTG (monitoring) để kiểm tra tình trạng oxy hóa và đáp ứng vận động của thai nhi.
Việc theo dõi chặt chẽ giúp phát hiện sớm các thay đổi bất thường để có điều chỉnh định hướng điều trị hợp lý, tránh biến chứng nguy hiểm cho cả thai lẫn mẹ.

Nghỉ ngơi hợp lý

Nghỉ ngơi hợp lý giúp giảm tải cho tử cung đang bị chèn ép do lượng nước ối nhiều. Mẹ bầu cần tránh lao động nặng, không mang vác đồ nặng hoặc đứng ngồi quá lâu ở một tư thế. Nên xen kẽ nghỉ ngơi giữa các hoạt động trong ngày, đặc biệt là khi ngủ nên nghiêng về bên trái để hỗ trợ tự tuần hoàn nhau thai.
Mặc dù phụ nữ mang thai cần uống nhiều nước, nhưng trong trường hợp dư ối, cần hạn chế việc nạp quá nhiều chất lỏng. Duy trì mức uống từ 1,5 đến 2 lít/ngày và theo dõi thường xuyên các dấu hiệu của cơ thể.

Can thiệp y khoa khi cần thiết

Khi tình trạng dư ối trở nên nghiêm trọng, bác sĩ sẽ xem xét các phương án can thiệp y khoa. Một trong những cách hiệu quả là chọc nước ối bằng kim chính xác đồng thời theo dõi tim thai, giúp lượng nước trở lại mức an toàn. Tuy nhiên, thủ thuật này chỉ thực hiện khi thật sự cần thiết và do chính bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Trong trường hợp thai nhi gặp nguy hiểm, nhau thai suy hoặc tim thai bất ổn, việc sinh mổ sớm sẽ được đặt ra nhằm đảm bảo tính mạng của cả hai mẹ con. Khi đã qua tuần thai 37, nhiều trường hợp được chỉ định chủ động sinh sớm để tránh rủi ro từ dư ối kéo dài.

Phòng ngừa nguy cơ tiểu đường thai kỳ bị dư ối

Giữ cân nặng lý tưởng trước và trong thai kỳ.
Khám thai định kỳ, xét nghiệm glucose theo hướng dẫn.
Dinh dưỡng khoa học, sinh hoạt điều độ, tăng cường vận động phù hợp.

Tiểu đường thai kỳ bị dư ối là tình trạng cần được theo dõi sát sao để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi. Kiểm soát đường huyết tốt, sinh hoạt điều độ và khám thai định kỳ chính là chìa khóa giúp mẹ bầu vượt qua thai kỳ một cách an toàn, khỏe mạnh.
Hãy thường xuyên theo dõi các chỉ số thai nghén và tham khảo ý kiến chuyên gia để đạt được một thai kỳ an toàn và như ý!